Ülkemizde avukat olmak için hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında (HMGS) başarı sağlanması gerekmektedir. Sınavı geçen adaylar avukatlık stajını başlatmak için hak kazanır. Avukatlık için 1 yıl süre ile staj yapılması zorunludur. Avukatlık stajında; adliyede zorunlu staj, kıdemli avukatın yanında pratik deneyim ve baro eğitimleri ile stajyer avukat mesleğe giriş için gerekli yetkinliğe ulaşmaktadır. Staj sürecinin tamamlanması ile birlikte baroya ruhsat başvurusu yapılmalıdır. Türkiye Barolar Birliği ve Adalet Bakanlığı tarafından uygun görülmesi halinde kişi avukatlık mesleğini yapmak üzere ruhsata hak kazanır. Avukatlık ruhsatı düzenlendikten sonra meslek yemini ederek avukatlık görevini yapmaya başlamaktadır. Bu uzun ve çetin süreç sonucunda avukatlık mesleğini yapmaya hak kazanan kişi bundan sonra mesleğin ağır sorumluluklarına uygun şekilde gerekli yükümlülükleri yerine getirmeye dikkat etmelidir.
İçindekiler
Avukatlık Nedir?
Avukatlık, serbest şekilde yapılan kamu hizmeti niteliğinde bir meslektir. Avukat, bulunduğu şehirdeki baroya kayıtlı olarak hizmet vermektedir. Avukat bir hukuk bürosunda bağımsız şekilde çalışabileceği gibi şirket veya kurum bünyesinde hukuk hizmeti sağlayabilir.
Avukatlığın amacı savunma mesleğinin bağımsız ve serbest şekilde icra edilmesidir. Avukat her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini, hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını, her aşamada yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlama görevini üstlenmektedir. Avukat hukuki bilgi ve tecrübesini kullanarak adalet hizmetinin doğru şekilde ve müvekkilinin yararına işletilmesini sağlar. Yargı organları, emniyet makamları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri, özel ve kamuya ait bankalar, noterler, sigorta şirketleri ve vakıflar avukatların çalışmalarını yürüttüğü yerler arasında sayılmaktadır.
Yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eden avukatlık mesleği; hukuksal ilişkilerin düzenlenmesi, her türlü hukuksal sorun ve uyuşmazlıkların adalet ile hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesi ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasında görev üstlenir. Bu nedenle avukatlık, hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkının önemli bir unsurudur.
Detaylı Bilgi Al: Bursa Avukat
Avukatın Yükümlülükleri Nelerdir?
Dava ehliyetine sahip herkes yargı mercileri önünde kendini savunabilir ve hakkını arayabilir. Yani kişiler davalarını bizzat açıp yürütme hakkına sahiplerdir. Ancak hukuki yardımdan faydalanmak isteyen kişiler yalnızca avukattan yardım talep edebilirler. Avukat olmayan bir kişiye vekalet verilse dahi o kişi davada temsil yetkisine sahip olmaz. Avukatlık bir kamu hizmeti olarak kabul edildiğinden dolayı ve kanunlardaki sebeplerle görev ve sorumlulukları ağır bir meslektir.
Avukatın Özen Yükümlülüğü
Avukat, mesleğini yerine getirirken gerekli özeni göstermek zorundadır. Avukat müvekkilinin menfaatine en uygun şekilde hareket etmeli ve hukuki açıdan korunması için gerekli özeni göstermelidir. Avukatlık unvanına yakışır şekilde saygı ve güven içerisinde hukuki hizmet sağlar.
Avukatın Müvekkilini Aydınlatma Yükümlülüğü
Avukat, takip ettiği işlerde yaşanan önemli gelişmeler hakkında müvekkiline bilgi vermeli ve aydınlatmalıdır. Müvekkilinin anlayamayacağı teknik konularda avukat gerekli açıklamayı yaparak müvekkilinin kafasında soru işareti kalmamasını sağlar.
Avukatın Sır Saklama Yükümlülüğü
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 36. maddesi gereğince avukatların, kendilerine tevdi edilen veya gerek avukatlık görevi gerekse Türkiye Barolar Birliği ve baro organlarındaki görevleri dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vurmaları yasaktır. Avukatın işini yaptığı sırada öğrendiği bilgileri saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Vekalet ilişkisi sona erse bile sır saklama yükümlülüğü devam eder. Avukatlık güvene dayalı bir meslek olmasından ötürü avukatın sır saklama yükümlülüğü oldukça önemlidir. Kişi yeri geldiğinde avukata en özel ve gizli bilgilerini anlatmaktadır. Avukatın sır saklama yükümlülüğü karşılıklı güven ilişkisini güçlendirir. Avukat güven sarsıcı tüm davranışlardan kaçınmalıdır.
Avukatın Talimatlara Uyma Yükümlülüğü
Avukat görevini yerine getirirken müvekkilinin talimatlarına uygun şekilde hareket etmelidir. Avukat, müvekkiline uğrayabileceği riskleri hukuki bilgi ve öngörülü şekilde anlatır ancak müvekkili hukuka aykırı bir talepte bulunuyorsa bunu yerine getirmek zorunda değildir. Müvekkil avukatına talimat verebilir ancak bu yazılı olmalıdır. Avukat hukuka aykırı olmadığı müddetçe müvekkilinin talimatları kapsamında görevini yerine getirir.
Avukatın Sadakat Yükümlülüğü
Avukat müvekkilinin zararına olacak davranış ve işlemlerden kaçınmak zorundadır. Avukatlık hizmeti verildiği süre boyunca çıkar çatışması yaratacak şekilde karşı tarafın avukatlığını üstlenilemez. Avukat, müvekkilinin hak ve menfaatlerini en iyi şekilde yerine getirirken güven ve sadakat ilkelerine uygun şekilde hareket etmelidir.
Avukatın Dosya Tutma Yükümlülüğü
Avukatın takip ettiği iş ve davalara yönelik dosya tutma yükümlülüğü bulunmaktadır. Avukat kendisine teslim edilen evrakları üç yıl süre ile saklamakla yükümlüdür. Günümüzde çoğu belge elektronik ortamda saklanmaktadır bu yüzden belgelerin kaybedilme riski haricinde elektronik şekilde arşivlenmesi daha iyi bir tercih olacaktır.
Avukatlık Mesleğinin Faydaları
Avukat, kanun ve hukuk sisteminin karmaşıklığı içerisinde müvekkiline en uygun çözümü sunmayı amaçlayan kişidir. Avukat hukuki bilgisini kullanarak kendisine başvuran kişilerin haklarını en iyi şekilde savunur. Adliyede ve diğer yargı organlarındaki işlerin hızlı şekilde ilerlemesi avukatın süreci takibi ile sağlanmaktadır. Avukat sürekli değişen kanun ve yönetmelikleri takip ederek en güncel çözüm önerileriyle müvekkiline fayda sağlar. Avukat, mahkemelerde ve diğer adli süreçlerde savunma görevlerini yerine getirirken davanın uzamasına neden olacak isteklerden kaçınmalı ve adil bir yargılanma sürecinin sağlanmasına katkıda bulunmalıdır. Bu nedenle avukatlık mesleği yargı sistemi açısından da oldukça önem arz etmektedir.
Avukatın Savunma Dokunulmazlığı ve Sınırı
TCK’nın 128. maddesinde düzenlenen ve Anayasanın 36. maddesiyle de güvence altına alınan iddia ve savunma dokunulmazlığı; şahısların yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde, serbestçe ve hiçbir endişenin etkisi altında kalmaksızın haklarını özgürce iddia edebilmeleri veya kendilerini savunabilmeleri imkanının sağlanmasını ifade eder. Eğer böyle bir hak olmazsa, iddia ve savunma serbestçe yapılamayacak ve söylenmesi gereken, cezai yaptırıma maruz kalma korkusuyla ifade edilemeyeceğinden, yapılan yargılama sonucunda hedeflenen, gerçeğe ulaşma ve adaletin gerçekleşmesi de söz konusu olamayacaktır. Avukat savunmasını bu sınırlar dahilinde özgürce yapabilmelidir.
Avukat, müvekkillerinin çıkarlarını hasmının zararlarını gözetmeden, sert bir biçimde savunmak zorundadır. Çünkü mesleğinin yapısı bunu gerektirir. Ancak buna karşılık avukatın, temsil ettiği tarafın çıkarlarını korumasının gerektirdiği ölçüyü ve objektif tartışma sınırını aşan, yersiz ve icapsız olarak karşı tarafın kişiliğini hedef tutan, onu küçük düşürmeye ve dürüst olmayan bir kişi olarak göstermeye yönelik saldırı tutumundaki söz ve davranışları hukuka aykırıdır ve avukatın sorumluluğunu gerektirir.
Avukat Olmak İçin Gerekli Şartlar
Avukat olmak için gerekli şartlar Avukatlık Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre:
1)Avukatlık mesleğine kabul edilmek için aranan ilk şart kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasıdır.
2)Avukat olmak isteyen kişi Türkiye’deki bir hukuk fakültesinden mezun olmalı veya yabancı bir hukuk fakültesi mezunuysa Türkiye’deki hukuk fakültelerinin müfredatında belirlenen derslerden başarılı bir şekilde başarı ile geçmiş olmalıdır.
3)Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’nda (HMGS) en az 70 puan alarak barajı aşmak gereklidir.
4)İkamet ettiği yerdeki baroya başvurarak 1 yıl staj süresini tamamlamak gerekmektedir
5)Avukatlık Kanunu’nun 5. Maddesinde belirtilen avukatlığa engel hallerden birine sahip olmalıdır.
Bu şartları sağlayan kişiler avukatlık yapmak için baroya ruhsat başvurusunda bulunabilirler.
Avukatlıkta Uzmanlaşma Var Mıdır?
Ülkemizde resmi olarak avukatlık mesleğinde uzmanlaşma zorunluluğu bulunmamaktadır. Avukat unvanına sahip olan kişiler her türlü davaya bakma ve tüm hukuki işlemleri gerçekleştirme yetkisine sahiptirler. Avukatlıkta uzmanlaşma son zamanlarda artış göstermektedir. Hukuki uyuşmazlıkların sayı ve çeşit olarak artması avukatlıkta uzmanlaşma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Avukat tutarken hangi alanlarda uzmanlaştığının araştırılması bu alandaki tecrübesinden faydalanmanızı sağlamaktadır. Avukat eğitim ve sertifika programlarına katılarak bilgilerini günceller, uzmanlaşmak istediği alanda dava ve iş alarak tecrübe kazanır. Uzmanlaşmak istenilen alanda yüksek lisans veya doktora yapılabilir.
Hukuk sistemimizde temel olarak hukuk ve ceza alanında bir ayrım bulunmaktadır. Ceza avukatı, soruşturma ve karakol süreçleri, ağır ceza ve asliye ceza davaları ile tutukluluk hallerinde müdafi olarak müvekkilinin haklarını savunur. Ceza avukatı, vekil olduğu davalarda müvekkilinin haklarını korur, müdafi olduğu davalarda ise sanığın beraat etmesi için gerekli savunmayı yapar. Hukuk alanında çalışan avukatlar ise; boşanma, miras, icra, tazminat, iş, ticaret, tüketici hukuku davalarında müvekkilinin haklarını savunur. Davayı kazanmak için doğru şekilde hareket eder. Kurum ve kuruluşların eylemlerinden dolayı açılacak davalarda ise idare hukuku avukatı görev alır. İdare hukuku avukatı iptal ve tam yargı davalarını açarak sonuçlandırır. Gerektiğinde yürütmeyi durdurma talebinde bulunarak dava bitene kadar müvekkilinin zarara uğramasını engeller.
Avukata soru sormak veya avukatla görüşmek için öncelikle avukatın hukuk bürosuyla iletişime geçmek gerekmektedir. Avukata soru sormak, avukattan danışmanlık hizmeti almakla aynı şeyi ifade eder. Avukata online şekilde whatsapp üzerinden de soru sorulabilir. Avukat kendisine sorulan soruları müsait olduğunda yanıtlayacaktır. Avukatın online danışmanlık hizmeti ücrete tabi şekilde gerçekleşmektedir.
Avukata Vekaletname Vermek
Avukata vekalet vermek için notere gitmek gerekmektedir. Noter hazırladığı genel dava vekaletnamesini size imzalatarak avukatı yetkilendirmenizi sağlar. Vekaletnameyi teslim alan avukat anlaştığınız hukuki işlemi sizin yerinize yürütecektir. Avukat vekaletname düzenlenmesi ile resmi olarak vekil sıfatını kazanır. Avukata özel bir yetki verilecekse işlem sırasında bunun notere bildirilmesi gerekmektedir. Vekalet verdiğiniz avukat artık sizin anlaştığınız işlemler için avukatlığınızı üstlenecektir. Davada vekil olma ve temsil yetkisi sadece avukatlık ruhsatı olan avukatlara aittir. Avukat olmayan birine avukat vekaletnamesi çıkartmak mümkün değildir. Vekaletname, müvekkil tarafından her zaman iptal edilebilir. Vekaletnamenin iptali için notere gidip azilname göndermek gerekir. Avukatı haklı bir neden olmadan azletmek, avukatlık ücretinin ödenmemesi halinde maddi açıdan sorumluluk doğurabilir.
