Boşanma davalarında tarafların iddialarını ispatlayabilmesi, sunulan delillerin hukuka uygunluğu ve geçerliliği ile doğrudan ilişkilidir. Bu kapsamda ses kayıtları, mesajlaşmalar, tanık beyanları, fotoğraflar ve dijital veriler, boşanma davasının seyrini etkileyen önemli deliller arasında yer almaktadır. Ancak her delil mahkeme tarafından dikkate alınmaz; özellikle izinsiz alınan ses kayıtları hukuka aykırı delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle boşanma davasında hangi delillerin kullanılabileceği, ses kayıtlarının hangi şartlarda geçerli sayılacağı ve mahkemede nasıl değerlendirilmesi gerektiği hususları büyük önem taşımaktadır.
İçindekiler
- 1 Boşanma Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?
- 2 Boşanma Davasında Ses Kaydı Delil Olarak Kabul Edilir mi?
- 3 Boşanma Davasında Whatsapp Mesajları ve Yazışmalar Delil Sayılır mı?
- 4 Boşanma Davasında Tanık Delili Nasıl Değerlendirilir?
- 5 Özel Hayatın Gizliliği Boşanma Davasında Delilleri Nasıl Etkiler?
- 6 Hukuka Aykırı Delil Sunmanın Cezai Sonuçları Var Mı?
- 7 Boşanma Davasında Deliller Ne Zaman Sunulmalıdır?
- 8 Boşanma Davasında Delil Toplarken Avukat Desteği Neden Önemlidir?
- 9 Sıkça Sorulan Sorular: Boşanma Davasında Ses Kayıtları ve Diğer Deliller
- 9.1 Boşanma davasında ses kaydı delil olur mu?
- 9.2 Eşin haberi olmadan alınan ses kaydı boşanma davasında geçerli midir?
- 9.3 Gizlice ses kaydı almak suç mudur?
- 9.4 Boşanma davasında WhatsApp mesajları delil sayılır mı?
- 9.5 Ekran görüntüsü (screenshot) boşanma davasında delil olur mu?
- 9.6 Telefon konuşmalarının kaydı boşanma davasında kullanılabilir mi?
- 9.7 Sosyal medya paylaşımları boşanma davasında delil sayılır mı?
- 9.8 Boşanma davasında tanık yeterli delil midir?
- 9.9 Aile bireyleri boşanma davasında tanık olabilir mi?
- 9.10 Hukuka aykırı delil sunulursa ne olur?
- 9.11 Deliller boşanma davasında ne zaman sunulmalıdır?
- 9.12 Delil yoksa boşanma davası açılabilir mi?
Boşanma Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?
Boşanma davasında, tarafların iddia ve savunmalarını ispatlayabilmesi amacıyla hukuka uygun şekilde elde edilmiş deliller mahkeme tarafından dikkate alınır. Bu kapsamda; nüfus kayıtları, taraflar arasında mevcutsa ceza dosyaları, polis ve jandarma tutanakları, hastane ve adli raporlar, otel konaklama kayıtları, banka ve finansal hareket kayıtları, whatsapp ve sms yazışmaları, bilirkişi incelemesi, fotoğraflar, ses kayıtları ile sosyal medya paylaşımları delil olarak ileri sürülebilir.
Ancak delillerin özel hayatın gizliliğini ihlal etmeyecek şekilde ve hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması gerekmektedir. Aksi halde, hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller mahkeme tarafından değerlendirme dışı bırakılmakta ve delili sunan taraf açısından hukuki sorumluluk doğurabilmektedir. Bu nedenle boşanma davasında delil sunulmadan önce, delilin geçerliliği ve kullanılabilirliği mutlaka hukuki açıdan değerlendirilmelidir.
Boşanma Davasında Ses Kaydı Delil Olarak Kabul Edilir mi?
Günümüzde boşanma davalarında ses kayıtları sık sık delil olarak sunulmaktadır. Ancak yerleşik yargı içtihatları uyarınca taraflarca sunulan ses kayıtlarının geçerli bir delil olarak sayılması için belli uygulama kriterleri getirmiştir. Bu kriterlere uygun olarak alınmış ses kayıtları boşanma davalarında delil olarak kabul edilir.
Yerleşik yargı içtihatları uyarınca boşanma davalarında ses kayıtlarının delil olarak kabul edilmesi için ses kaydı alan kişiye karşı yöneltilen fiziksel, psikolojik şiddet, aldatma, hakaret, tehdit vs. gibi durumları başka türlü ispat etme imkanı bulunmamalı, anlık olarak kayda almışsa ve yalnızca kendini ispat etme amacıyla kayıt yapılmışsa hukuka uygun olarak kabul edilmektedir.
Eşin Haberi Olmadan Alınan Ses Kayıtları Geçerli midir?
Boşanma davalarında eşin haberi olmadan gizlice alınan ses kayıtları kural olarak hukuka aykırı delil niteliğindedir ve mahkeme tarafından delil olarak kabul edilmez. Bu tür kayıtlar, özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilmekte olup hem hukuk yargılamasında dikkate alınmamakta hem de kayıt alan eş açısından cezai sorumluluk doğurabilmektedir.
Türk hukukunda delillerin mahkeme tarafından değerlendirilebilmesi için, hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması zorunludur. Aksi halde, delilin içeriği ne kadar önemli olursa olsun, hukuka aykırı elde edilen ses kayıtları boşanma davasında ispat aracı olarak kullanılamaz. Ancak bazı istisnai hallerde, örneğin kişinin kendisine veya çocuklarına yönelik ani ve ağır bir saldırıyı ispatlama zorunluluğu bulunması durumunda, Yargıtay içtihatları doğrultusunda bu tür kayıtların değerlendirilmesi mümkün olabilmektedir. Bu istisnaların varlığı ise her somut olayda ayrıca incelenmektedir.
Ses Kaydının Hukuka Uygun Sayılma Şartları Nelerdir?
Taraflardan birinin aldığı ses kaydının hukuka uygun olarak değerlendirilebilmesi için kişiye yönelen bir saldırıya karşı kendisini ispatlamak, korumak amacıyla alınması; bu kaydın önceden planlanmadan o an gelişen bir durum nedeniyle alınması ve gerçekleşen olayın başka türlü ispat edilebilme imkanı olmaması gerekmektedir.
Hukuka Aykırı Ses Kayıtları Boşanma Davasında Kullanılabilir mi?
Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen ses kayıtları, boşanma davalarında delil olarak kullanılamaz. Bu tür kayıtlar mahkemeye sunulmuş olsa dahi, hukuka aykırı delil niteliğinde kabul edildiğinden yargılama sırasında değerlendirme dışı bırakılır ve kusur tespitinde dikkate alınmaz. Hukukumuzda delillerin geçerliliği, yalnızca içeriğine değil, elde ediliş şeklinin hukuka uygunluğuna da bağlıdır.
Boşanma davalarında ses kayıtları kural olarak hukuka aykırı delil sayılmakla birlikte, istisnai bazı hallerde mahkeme tarafından delil olarak değerlendirilebilmektedir. Bu istisnalar, Yargıtay içtihatları doğrultusunda çok dar ve sınırlı şekilde uygulanmaktadır.
Boşanma Davasında Whatsapp Mesajları ve Yazışmalar Delil Sayılır mı?
Boşanma davalarında en sık başvurulan delillerden biri de mesaj (SMS) ve whatsapp yazışma kayıtlarıdır. Tarafı olunan yazışma kayıtlarının mahkemeye delil olarak sunulmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ancak mesaj ve WhatsApp yazışmalarının üçüncü kişilerle paylaşılması konusunda dikkatli olunmalıdır. Tarafı olunan yazışmaların dava dosyasına sunulması hukuka uygun kabul edilse de, bu içeriklerin mahkeme süreci dışında, sosyal medya, aile bireyleri veya başka üçüncü kişilerle paylaşılması özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilerek cezai sorumluluk doğurabilmektedir. Bu nedenle mesaj kayıtlarının yalnızca yargılama amacıyla ve mahkeme mercilerine sunulmak üzere kullanılması büyük önem taşımaktadır.
Ekran Görüntüsü (Screenshot) Delil Olarak Kabul Edilir mi?
Taraflardan birinin kendisine gönderilen mesajları ekran görüntüsü (screenshot) alması ve bunu boşanma davasında mahkemeye sunması durumunda mahkemece delil olarak sayılabilmesi için yine hukuka uygun olarak elde edilip edilmediğini, kişinin konuşmanın tarafı konumunda olup olmadığı değerlendirir. Bu yazışmalar hukuka uygunluk bakımından bir eksiklik taşımadığı takdirde mahkemece delil olarak kabul edilir.
Telefon Kayıtları ve Mesaj Dökümleri Boşanma Davasında Kullanılabilir mi?
Telefon arama kayıtları ve mesaj dökümleri de boşanma davasında kullanılabilir. Bu kayıtların mahkemece delil olarak kabul edilebilmesi için yine hukuka aykırı olarak elde edilmemiş olması gerekmektedir. (Örneğin; telefon şifresinin kırılması, karşı tarafın telefonuna casus programı yüklemek gibi durumların mevcut olmaması gerekir.)
Boşanma Davasında Tanık Delili Nasıl Değerlendirilir?
Boşanma davasında ispat aracı olarak kullanılan en önemli delillerden bir diğeri de tanıklardır. Tanıkların mahkemece alınan beyanları çoğu zaman iddiaları ispatlamak için yeterli olabilir. Tanıklar boşanma sebebi olarak sayılan vakıaları gördükleri, şahit oldukları kadarıyla mahkemeye anlatır. Tanık beyanları tek başına hüküm kurmaya elverişli olmakla birlikte yan delillerle de desteklenerek mahkeme hakimince değerlendirmeye alınacaktır. Tanık beyanları; şahit olunan olaya dair açık, net, çelişkisiz ve tutarlı olması halinde mahkemece diğer delillerle birlikte önemli bir delil olarak değerlendirilir.
Aile Bireyleri Tanık Olabilir mi?
Boşanma davalarında tarafların yakın aile bireyleri de dinlenebilir. Yakın aile bireyleri olarak anne, baba, kardeş, amca, dayı, hala vs. sıklıkla boşanma davalarında tanık olarak yer almaktadır. Tarafların akraba olması tek başına bu beyanları geçersiz kılmamaktadır. Aksine tarafların evlilik ilişkisine yakın şekilde şahit olan kişilerin beyanları kusur tespitinde mahkemece değerlendirilmektedir.
Özel Hayatın Gizliliği Boşanma Davasında Delilleri Nasıl Etkiler?
Hukukumuzda delil serbestisi ilkesi uyarınca her şey her şeyle ispatlanabilmesi düzenlenmiştir. Ancak bu ilkeyi sınırlandıran durumlar vardır. Özel hayatın gizliliği ilkesi bu sınırlardan bir tanesidir. Özellikle eşlerden birinin diğer eşin telefonunun ya da sosyal medya hesaplarının şifresini kırarak bu verilere ulaşması, gizlice ses kaydı ya da video kaydetmesi, telefonuna casus yazılım yüklemesi sonucu veri elde etmesi ve bu verileri delil olarak kullanması diğer eşin özel hayatını alenen ihlal eder. Bu şekilde elde edilen delillerin mahkeme tarafından değerlendirilmemesi gerekmektedir.
Bu şekilde elde edilen deliller hem özel hayatın gizliliği ilkesini ihlal eder hem de kişinin cezai sorumluluğunu doğurur. Bu tür deliller KVKK kapsamında da hukuka aykırı veri işleme niteliği taşıdığından suç teşkil edebilmekte olup, dava sırasında kullanılmaması gerekir. Mahkemece bu nitelikte deliller sunulmuş olsa dahi, bu delillere dayanılarak hüküm kurulması mümkün değildir ve hukuki sonuç doğurmaz.
Hukuka Aykırı Delil Sunmanın Cezai Sonuçları Var Mı?
Hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin mahkemeye sunulması, yalnızca yargılama açısından değil, cezai sorumluluk bakımından da ciddi sonuçlar doğurabilir. Eşin haberi ve rızası olmaksızın elde edilen ses kayıtları, mesajlaşmalar veya benzeri özel nitelikli deliller, boşanma davasında mahkeme tarafından değerlendirme dışı bırakılmakta; buna karşın delili sunan kişi açısından cezai yaptırımlara yol açabilmektedir.
Türk Ceza Kanunu uyarınca, hukuka aykırı şekilde elde edilen bu tür delillerin kullanılması; haberleşmenin gizliliğini ihlal ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını oluşturabilmektedir. Bu nedenle, boşanma davasında delil sunulmadan önce, delilin elde ediliş şeklinin hukuka uygunluğu mutlaka değerlendirilmelidir. Aksi hâlde, delil olarak sunulan içerik davaya katkı sağlamadığı gibi, süreci delili sunan taraf açısından cezai ve hukuki riskler doğuracak şekilde ağırlaştırabilir.
Hukuka aykırı şekilde elde edilen ses kayıtları, mesajlaşmalar ve benzeri özel nitelikli delillerin kullanılması, Türk Ceza Kanunu kapsamında çeşitli suçları oluşturabilmektedir:
- TCK m.132 Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu:Tarafı olunmayan veya rıza bulunmayan mesajlaşmaların, konuşmaların ya da haberleşme içeriklerinin kayda alınması, ele geçirilmesi veya ifşa edilmesi bu suçu oluşturur.
- TCK m.133 Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması:Kişiler arasındaki özel konuşmaların, taraflardan birinin rızası olmaksızın gizlice dinlenmesi veya kayda alınması hâlinde bu madde kapsamında cezai sorumluluk doğar.
- TCK m.134 Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu:Kişinin özel yaşamına ilişkin görüntü, ses veya bilgilerin hukuka aykırı şekilde elde edilmesi, kaydedilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılması bu suç kapsamındadır.
- TCK m.135 Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu:Hukuka aykırı olarak kişisel verilerin kaydedilmesi bu suçu oluşturur. Eşe ait mesaj içerikleri, ses kayıtları, fotoğraflar, özel yazışmalar ve dijital veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın kaydedildiğinde veya saklandığında bu madde kapsamında cezai sorumluluk doğabilir. Boşanma davasında kullanılmak amacıyla dahi olsa, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde kayda alınması veya depolanması, delilin mahkemece geçersiz sayılmasına ve kaydı yapan taraf hakkında cezai yaptırım uygulanmasına neden olabilir.
Bu kapsamda, hukuka aykırı delillerin boşanma davasında mahkemeye sunulması, söz konusu suçların oluşmasına neden olabileceği gibi, sunulan deliller yargılamada dikkate alınmaksızın değerlendirme dışı bırakılmaktadır. Bu nedenle delil sunulmadan önce mutlaka hukuki danışmanlık alınması büyük önem taşımaktadır.
Boşanma Davasında Deliller Ne Zaman Sunulmalıdır?
Boşanma davaları hukuk yargılamamızda yazılı yargılama esas olunmak üzere yürütülür. Yazılı yargılamada taraflar dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi olmak üzere ikişer dilekçesi sunma hakları vardır. Deliller de bu dilekçelerle birlikte belirtilir ve sunulabilir. Dilekçeler aşamasından sonra belirtilen delillerin sunulması için mahkeme ön inceleme duruşmasından sonra taraflara süre vermektedir. Mahkemece verilen bu kesin süre içinde delillerin belirtilmesi ve sunulması gerekmektedir.
Boşanma Davasında Delil Toplarken Avukat Desteği Neden Önemlidir?
Boşanma davasında ileri sürülen vakıaların ispat edilmesi büyük bir titizlikle yapılmalıdır. İleri sürülen her olay tek tek delillerle desteklenmeli, bu deliller birbiri içinde çelişmemeli, açık ve net biçimde dilekçede belirtilen olayları ispatlamalıdır. Boşanma davasında avukat desteği ise tam burada büyük önem arz etmektedir. Avukat desteği ile davada öne sürülen olaylar ile delillerin doğru şekilde eşleştirilip dosyaya doğru zamanda sunulması gerekmektedir. Aynı zamanda bu davalarda avukat desteğinin olması hukuka aykırı olarak nitelendirilen delillerden olup olmadığının tespit edilmesinde ve olası risklerin tayin edilmesi konusunda hukuki destek sağlar. Özellikle delillerin niteliği itibari ile herhangi bir cezai sorumlulukla karşılaşılıp karşılaşılmayacağı konusunda da yol gösterici olur. Kısaca boşanma davasında bir avukat desteği almak hem delillerin sunulması hem de bu delillerin olaylarla doğru şekilde değerlendirilmesi açısından oldukça önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular: Boşanma Davasında Ses Kayıtları ve Diğer Deliller
Boşanma davasında ses kaydı delil olur mu?
Boşanma davasında ses kaydı, hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması şartıyla delil olarak kabul edilebilir. Kişinin tarafı olduğu bir konuşmayı, ani gelişen ve başka türlü ispat imkânı bulunmayan bir durumda kayda alması hâlinde, somut olayın özelliklerine göre mahkeme tarafından değerlendirilmesi mümkündür. Buna karşılık, hukuka aykırı yollarla alınan ses kayıtları kural olarak mahkemece dikkate alınmaz.
Eşin haberi olmadan alınan ses kaydı boşanma davasında geçerli midir?
Eşin bilgisi ve rızası olmaksızın alınan ses kayıtları, çoğu durumda hukuka aykırı delil sayılır. Ancak kişinin kendisine veya çocuklarına yönelik ani, ağır ve devam eden bir hukuka aykırı fiili başka şekilde ispatlama imkânı bulunmuyorsa, önceden planlanmadan alınan kayıtlar istisnai olarak değerlendirmeye alınabilir. Bu durum her olayda ayrı ayrı incelenir.
Gizlice ses kaydı almak suç mudur?
Evet. Hukuka aykırı şekilde ses kaydı almak, Türk Ceza Kanunu kapsamında kişiler arasındaki konuşmaların kayda alınması ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını oluşturabilir. Bu nedenle boşanma davası amacıyla dahi olsa, delil toplarken cezai sorumluluk riski mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Boşanma davasında WhatsApp mesajları delil sayılır mı?
Tarafı olunan WhatsApp mesajları ve yazışmalar, hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları ve içeriklerinin gerçekliğinin ispatlanabilmesi hâlinde boşanma davasında delil olarak kullanılabilir. Ancak mesajların manipüle edilmemiş olması, gerektiğinde bilirkişi incelemesine elverişli olması önemlidir.
Ekran görüntüsü (screenshot) boşanma davasında delil olur mu?
Ekran görüntüleri tek başına kesin delil niteliği taşımayabilir. Ancak mesaj kayıtları, tanık beyanları, HTS kayıtları veya teknik inceleme ile desteklenmesi halinde mahkeme tarafından delil olarak değerlendirilebilir. Özellikle tek taraflı ve doğrulanamayan ekran görüntüleri ihtiyatla ele alınmaktadır.
Telefon konuşmalarının kaydı boşanma davasında kullanılabilir mi?
Telefon konuşmalarının gizlice kayda alınması kural olarak hukuka aykırıdır ve delil olarak kullanılamaz. Buna karşılık, kimin kimi, hangi tarihte ve ne sıklıkla aradığına ilişkin arama kayıtları (HTS kayıtları), belirli şartlar altında mahkemeden talep edilerek delil olarak sunulabilir.
Sosyal medya paylaşımları boşanma davasında delil sayılır mı?
Herkese açık şekilde paylaşılan sosyal medya içerikleri (fotoğraf, video, gönderi, yorum vb.) boşanma davasında delil olarak kullanılabilir. Ancak gizli hesaplara hukuka aykırı erişim yoluyla elde edilen içerikler delil niteliği taşımaz ve hukuki sorumluluk doğurabilir. Deliller konusunda avukat tarafından değerlendirme yapılması gereklidir.
Boşanma davasında tanık yeterli delil midir?
Tanık beyanları boşanma davalarında önemli bir delil türüdür. Ancak tanıkların anlatımlarının görgüye dayalı, somut, tutarlı ve olayla doğrudan bağlantılı olması gerekir. Duyuma dayalı veya soyut anlatımlar tek başına yeterli kabul edilmeyebilir.
Aile bireyleri boşanma davasında tanık olabilir mi?
Evet, eşlerin anne, baba, kardeş gibi aile bireyleri tanık olarak dinlenebilir. Ancak mahkeme, tanığın taraflarla olan yakınlık derecesini dikkate alarak beyanları takdiri delil olarak değerlendirir.
Hukuka aykırı delil sunulursa ne olur?
Hukuka aykırı şekilde elde edilen deliller mahkeme tarafından değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca bu delilleri sunan kişi açısından cezai ve hukuki sorumluluk doğması mümkündür. Bu nedenle delil sunmadan önce hukuki danışmanlık alınması önemlidir.
Deliller boşanma davasında ne zaman sunulmalıdır?
Deliller, kural olarak dava dilekçesi ve cevap dilekçesi aşamasında sunulmalıdır. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında delil sunulması ancak haklı ve istisnai durumlarda mümkündür. En geç ön inceleme duruşmasına kadar delillerin sunulması gerekmektedir.
Delil yoksa boşanma davası açılabilir mi?
Delil olmadan boşanma davası açılabilir; ancak iddiaların ispatlanamaması halinde dava reddedilebilir. Bu nedenle dava açılmadan önce delil durumu mutlaka değerlendirilmelidir.





